Is recuperatie van regenwater op platte daken mogelijk en waarmee moet men rekening houden?

De inhoud van dit artikel is gebaseerd op de Technische voorlichting TV 280 “Het platte dak” (Hfst. 2.3.5 Recuperatie van regenwater) en de publicatie “Gebruik van regenwater in gebouwen” van Buildwise.

De gevolgen van de klimaatverandering laten zich ieder jaar voelen met stijgende temperaturen en extreme weersomstandigheden (hittegolven, droogte, zware buien). Hierdoor stijgt ook het risico op watertekort! Regenwater opvangen en gebruiken wordt dan ook steeds belangrijker. Ook op platte daken is regenwaterrecuperatie mogelijk op voorwaarde dat men rekening houdt met enkele aandachtspunten.

Voor welke toepassingen in gebouwen kan regenwater gebruikt worden?

Regenwater mag alleen gebruikt worden voor niet-sanitaire doeleinden en nooit in de keuken of de badkamer. Regenwater kan dus probleemloos in gebouwen gebruikt worden voor de was, de schoonmaak en het doorspoelen van het toilet. De 80 m³ regenwater die op jaarbasis op een dak van 100 m² verzameld worden, kunnen voor deze toepassingen meestal volstaan!

Waarmee moet men rekening houden bij regenwaterrecuperatie?

Om het gebruik van regenwater aan te moedigen, worden er in bepaalde gemeenten of gewesten premies uitgereikt of reglementeringen uitgevaardigd. Het regenwaterdistributiesysteem moet bovendien volledig gescheiden zijn van het drinkwatersysteem. Voor toepassingen in gebouwen moet het water van voldoende kwaliteit zijn, hetgeen enkel kan verzekerd worden door een goed ontworpen opslag- en verdeelsysteem. Hierbij vormen onder andere de aanwezigheid van filters en een vlottende aanzuiging alsook een regelmatig onderhoud belangrijke aandachtspunten.

Hoe zit het met de kwaliteit van het gerecupereerde water op platte daken?

Hou er rekening mee dat de kwaliteit van het gerecupereerde water kan variëren naargelang van de materialen waarmee het in contact komt. Dit kwaliteitsverschil kan te wijten zijn aan uitloging, hetzij van gebruikte producten bij de vervaardiging van het membraan, hetzij van gevormde stoffen door veroudering in het membraan, hetzij van gevormde afzettingen op het membraan. In het geval van een groendak wordt er vaak een besmetting vastgesteld van het water dat door het substraat sijpelt. De recuperatie van water vanop groendaken is eerder “uitzonderlijk” vermits de beschikbare hoeveelheden in dit geval beperkt zijn!

Welke oplossingen zijn er voor eventuele kwaliteitsproblemen bij het gerecupereerde regenwater van platte daken?

- Na verloop van enkele jaren, vaak na een periode van sterke hitte en een beperkt regenwatergebruik (bv. ingevolge vakantie) en/of wanneer de regenput bijna leeg is, kan er door vermenigvuldiging van bacteriën een slechte geur ontstaan. Een andere mogelijke oorzaak is een teveel aan stuifmeel of uitwerpselen van vogels. De behandeling bestaat erin om het reservoir evenals de leidingen en toestellen die met dit water gevoed worden te reinigen, te spoelen en te ontsmetten.

- Op groendaken kan een geelbruine verkleuring in het gerecupereerd water optreden door het oplossen van bepaalde onderdelen van het substraat. Dit verschijnsel kan men ook waarnemen op klassieke daken waarvan de materialen afgebroken worden onder invloed van UV-straling. In dit geval kunnen er stoffen vrijkomen en meegevoerd worden door het water. De verkleuring varieert in functie van de materialen en de periode. Ze is meer uitgesproken na een lange zonnige periode zonder regen. Om dit verschijnsel te voorkomen, kan men de materialen beschermen (met leischilfers, een coating, …). Men kan het verkleuringsprobleem ook eenvoudig oplossen door een actieve koolfilter aan te brengen in de verdeelleiding na de opslagtank!

- In de spoelbakken en de verdeelleidingen vormen zich vaak bruinwitte slibafzettingen bij water dat afkomstig is van daken met een ballastlaag uit granulaten waaruit uiterst fijne partikeltjes meegevoerd worden door de regen en vervolgens afgezet worden in het reservoir. Deze afzettingen zijn niet alleen onesthetisch maar zij kunnen ook de goede werking van de installatie in het gedrang brengen. Dit kan men verhelpen door de ballast te vervangen door aangepaste en goed gespoelde granulaten (bv. wit kwarts) die geen kalksteen bevatten (die door contact met zure regen geërodeerd kan worden) of door het waterrecuperatiesysteem gedurende een voldoende lange periode (ongeveer een jaar) niet te gebruiken.